MORĄG 1945 .

23 stycznia 1945 roku miasto Morąg ( niem. Mohrungen) zostało zdobyte przez Rosjan. Fragment relacji oraz zestawienia dzięki koledze Andrzejowi Kozicz
Morąg został zdobyty 23 stycznia 1945 r. przez wojska
2 Frontu Białoruskiego w ramach operacji Mławska-Elbląskiej.
-48 Armia -137 Dywizja Piechoty , 42 Korpus Armii ,
– 5 Gwardyjska Armia Pancerna -10 Korpus Pancerny w składzie 11 Brygada Piechoty Zmotoryzowanej , 178 Brygada Pancerna , 727 Pułk Artylerii Samobieżnej, 381 Pułk Gwardyjski.
Rozkazem Wojskowej Kwatery Glównej wszystkim wojskom uczestniczącym w walkach o zdobycie Morąga oraz innych miast w Moskwie ogłoszono podziękowania i oddano salut 20 artyleryjskich salw z 244 dział.
Fragment relacji wojennej:
Obrona Morąga
W niedzielę, 21.01.1945, dotarła do nas wiadomość, że Ostróda jest mocno zagrożona przez nadciągające wojska radzieckie. Aby zapobiec zaskoczeniu, jeszcze w nocy, została wysłana do obrony Morąga połowa oddziałów 37 zapasowego batalionu zmotoryzowanej artylerii ciężkiej (schw. Art.–Ers.–Abt. (mot) 37). Obrona okrężna składała się z jednego dwuliniowego systemu okopów i punktów obrony przed nimi, które położone były przed obrzeżami miasta – na południu i wschodzie około 1500 m, na północy i zachodzie około 2000 m, podczas gdy okopy ściśle otaczały miasto.
Noc minęła spokojnie. Następnego ranka dowódca garnizonu z Ostródy doniósł mi osobiście, że miasto musiało być odstąpione. Przeto zdecydowaliśmy się, użyć teraz wszystkich jednostek do obrony Morąga i to w pierwszej linii w systemie punktów obrony. Siłę oddziału stanowiło 450 ludzi, najczęściej młodych rekrutów i szeregowych.
Starsi rocznikiem byli w większości kierowcami. Około trzydziestu z nich pochodziło z rozwiązanych oddziałów polowych. Będące do dyspozycji trzy działa – rozchodzi się o ciężkie haubice polowe 18 – mogły tylko tymczasowo prowadzić ostrzał. Ciężkimi ciągnikami zostały przewiezione na stanowisko w pobliżu koszar. Stanowiska te były oświetlone i nie nadawały się do bliskiej obrony.
W poniedziałek, przed południem 22.01.1945 zjawił się jeszcze ochotniczy batalion (należący do rosyjskiej armii Własowa, który częściowo szkolony był w Morągu ), w sile bojowej ok. 100 ludzi. Był użyty do blokowania wschodniej rubieży miasta. Przy pomocy dowództwa policji, któremu dowodził generał policji Hellwig, zostało jeszcze zebranych w przeciągu dnia, aż do wczesnego wieczoru, ok. 150 rozproszonych żołnierzy z innych jednostek, których także przeznaczono do działań bojowych. Większą część z tego stanowiła grupa żołnierzy – wcześniej obsługujących tabory wojskowe, której można było przydzielić tylko kilku oficerów i podoficerów. Ponieważ rozmieszczanie ich następowało już podczas ciemności i w bezpośredniej bliskości granic miasta, wielu z nich jeszcze przed rozpoczęciem głównych walk samowolnie opuściła przydzielone stanowiska. (…)
Georg Petrusch, kapitan rezerwy.

MORĄG 1807 .

Kolejną datą zapisaną na kartach historii miasta Morąga jest 25 stycznia1807 roku. Bitwa zapoczątkowała kampanię rosyjska Napoleona na terytorium w Prus w czasie wojny z IV koalicją.
W czasie trwania bitwy pod Morągiem (25.01.1807) w rejonie Pfarresfelde (dzisiejsza Plebania Wólka), doszło do starcia dwóch elitarnych regimentów a mianowicie Francuskiego “niezrównanego” 9 Légere, którego w ten rejon wysłał marszałek Bernadotte z rosyjskim pułkiem grenadierów jekaterynosławskich. Przed owym starciem, rosyjski jenerał Markow dowódca awangardy prawego skrzydła, rozkazał 5 pułkowi jegrów zająć Pfarresfelde, dodając jeszcze baterię konnej artylerii pułkownika Aleksego Jermołowa. Po przegonieniu przez Francuzów jelizawetgradzkich huzarów, pułkownik Fiodor Gogel, dowódca 5 pułku jegrów, widząc zagrożenie ze strony wroga, wycofał i następnie wysłał jeden baon wraz z baterią konną, w stronę wąwozu na północ od miejscowości Pfarresfelde celem zabezpieczenia cofających się huzarów jelizawetgradzkich. W tym też właśnie momencie 9 Légere dostał rozkaz szturmu na bagnety, rosyjskie armaty regimentowe wystrzeliły w stronę atakujących kartaczami, lecz wigor i rzutkość Francuzów uniemożliwiły Rosjanom jakiekolwiek ich powstrzymanie. Pfarresfelde zdobyto!
W bitwie zginął rosyjski generał Roman von Anrep. Na miejscu jego śmierci pod Plebanią Wólką koło Morąga wzniesiono pomnik, zachowany do dziś. Pomnik usytuowany jest przy DW528 jadąc w kierunku Miłakowa za miejscowością Plebania Wólka.
Na tablicy znajdują się inskrypcje w języku niemieckim i rosyjskim:
“DEM • KAISERL.-RUSS. GENERAL-LIEUT. • REINHOLD von ANREP • HIER GEFALLEN • AM 13TEN JANUAR 1807. • BEI DER VERFOLGUNG • DER FEINDLICHEN ARMEE ••• Генераль Лейтенантъ • Романъ Карловичь • Анрепь • при преслъдовaнi • непрiятеля паль • 13го Января 1807го года”
Data śmierci różni się ponieważ jest podana według kalendarza juliańskiego .
Na tablicy widać pozostałości po 1945 roku w postaci kilku przestrzelin.
 

© SHE "Salla"

Wszystkie prawa zastrzeżone

Kontakt:

Zawroty 9A

14-300 Morąg
 

stowarzyszeniesalla@o2.pl